Dostosowanie domu lub mieszkania do potrzeb osoby z ograniczoną mobilnością powinno zwiększać jej bezpieczeństwo, wygodę i samodzielność. Podczas planowania zmian warto zwrócić uwagę nie tylko na łazienkę, progi czy ustawienie mebli, ale również na możliwość swobodnego przemieszczania się między pomieszczeniami i kondygnacjami.
W artykule podpowiadamy, jak dostosować mieszkanie do osoby niepełnosprawnej, na co zwrócić uwagę podczas oceny przestrzeni oraz jakie rozwiązanie wybrać, gdy największą barierą są schody.
Dlaczego schody są jedną z największych barier w mieszkaniu osoby z niepełnosprawnością?
Pokonywanie schodów wymaga siły mięśni, równowagi, koordynacji i odpowiedniego zakresu ruchu. Dla seniora, osoby po urazie lub osoby z niepełnosprawnością ruchową może oznaczać ryzyko upadku, konieczność korzystania z pomocy bliskich albo całkowitą utratę dostępu do części domu.
Problem dotyczy nie tylko długich ciągów schodów. Barierą mogą być również:
- pojedyncze stopnie między pomieszczeniami,
- wysokie progi,
- wąskie lub strome schody,
- brak stabilnej poręczy,
- śliska powierzchnia stopni,
- niewystarczająca ilość miejsca na spocznikach,
- słabe oświetlenie klatki schodowej.
Jeżeli sypialnia, łazienka lub inne ważne pomieszczenia znajdują się na innej kondygnacji, trudności z poruszaniem się po schodach mogą znacznie ograniczyć samodzielność domownika.
Jak ocenić, czy mieszkanie wymaga dostosowania do ograniczonej mobilności?
Ocenę mieszkania najlepiej rozpocząć od obserwacji codziennych czynności. Warto sprawdzić, gdzie użytkownik potrzebuje pomocy, których miejsc unika i jakie elementy wyposażenia utrudniają mu swobodne przemieszczanie się.
Szczególnej uwagi wymagają wysokie progi i nierówności podłogi, wąskie drzwi i przejścia, śliskie nawierzchnie, niestabilne dywany i chodniki, brak uchwytów w łazience oraz niewystarczająca przestrzeń do manewrowania wózkiem lub balkonikiem. Problemem mogą być również zbyt wysoko umieszczone półki, włączniki i inne elementy wyposażenia, a także schody prowadzące na kolejną kondygnację.
Znaczenie ma również układ mebli. Przejścia powinny być wolne od przeszkód, a najczęściej używane przedmioty znajdować się w zasięgu użytkownika.
Dostosowanie mieszkania powinno odpowiadać rzeczywistym potrzebom konkretnej osoby. Innych zmian może wymagać przestrzeń dla użytkownika wózka, innych dla osoby poruszającej się o kulach, a jeszcze innych dla seniora mającego problemy z równowagą.
Winda krzesełkowa czy platforma schodowa – które rozwiązanie sprawdzi się lepiej?
Jeżeli główną barierą są schody, najczęściej rozważa się montaż windy krzesełkowej albo platformy schodowej. Oba urządzenia umożliwiają przemieszczanie się między kondygnacjami, ale odpowiadają na inne potrzeby.
Winda krzesełkowa przewozi użytkownika na specjalnym siedzisku. Jest przeznaczona przede wszystkim dla osób, które mogą samodzielnie lub z pomocą przesiąść się z wózka, krzesła albo balkonika.
Platforma schodowa umożliwia transport osoby razem z wózkiem. Nie wymaga więc przesiadania się przed rozpoczęciem jazdy, ale zwykle potrzebuje więcej miejsca.
Przy wyborze należy uwzględnić:
- sprawność ruchową użytkownika,
- możliwość samodzielnego siadania i wstawania,
- sposób poruszania się po mieszkaniu,
- szerokość i kształt schodów,
- przestrzeń dostępną na początku i końcu toru,
- potrzebę pomocy opiekuna,
- przewidywany sposób korzystania z urządzenia.
Ostateczną decyzję warto podjąć po wykonaniu odpowiednich pomiarów i ocenie warunków technicznych.
Kiedy warto zdecydować się na windę krzesełkową?
Winda krzesełkowa może być odpowiednim rozwiązaniem dla osoby, która potrafi bezpiecznie przesiąść się na siedzisko samodzielnie albo z pomocą opiekuna.
Urządzenie sprawdza się szczególnie wtedy, gdy użytkownik porusza się samodzielnie, o lasce, kulach lub z balkonikiem, a schody są stosunkowo wąskie. Jest to również dobre rozwiązanie, gdy z windy korzysta jedna osoba, ważne jest ograniczenie zakresu prac montażowych i nie ma potrzeby przewożenia użytkownika razem z wózkiem.
Krzesełko, podłokietniki i podnóżek można zazwyczaj złożyć po zakończeniu jazdy. Dzięki temu urządzenie zajmuje mniej miejsca i nie blokuje całkowicie przejścia innym domownikom.
Dodatkowe wyposażenie, takie jak obracane siedzisko, automatycznie składany podnóżek lub zdalne sterowanie, może ułatwić bezpieczne korzystanie z windy.
W jakich sytuacjach lepszym wyborem będzie platforma schodowa?
Platforma schodowa jest przeznaczona przede wszystkim dla osób poruszających się na wózku. Użytkownik wjeżdża na platformę bez konieczności przesiadania się na osobne siedzisko.
To rozwiązanie warto rozważyć, gdy użytkownik stale korzysta z wózka, przesiadanie się byłoby trudne lub niebezpieczne, schody i spoczniki zapewniają wystarczającą przestrzeń, urządzenie ma służyć kilku osobom o różnych potrzebach albo konieczne jest przewożenie wózka między kondygnacjami.
Platforma wymaga zazwyczaj więcej miejsca niż winda krzesełkowa. Znaczenie ma zarówno szerokość schodów, jak i przestrzeń potrzebna do wjazdu, zatrzymania urządzenia oraz bezpiecznego opuszczenia platformy.
Możliwość jej montażu należy potwierdzić podczas dokładnego pomiaru technicznego.
Czy windę schodową można zamontować na każdych schodach?
Windy schodowe można dopasować do wielu rodzajów schodów – prostych, zakrzywionych, zabiegowych i wielobiegowych. Urządzenia mogą również obsługiwać kilka kondygnacji oraz być montowane zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku.
Na schodach o prostym biegu stosuje się zazwyczaj prostą prowadnicę. W przypadku zakrętów, spoczników i zmiennego nachylenia konieczny może być tor krzywoliniowy wykonywany na wymiar.
Nie każde urządzenie można jednak zamontować w każdym miejscu. Podczas oceny technicznej sprawdza się między innymi szerokość schodów, wysokość i głębokość stopni, nachylenie biegu, liczbę zakrętów, położenie drzwi i poręczy, wielkość spoczników, dostęp do zasilania oraz miejsce rozpoczęcia i zakończenia toru.
Ostateczną możliwość montażu określa dokładny pomiar wykonywany na miejscu.
Jak wygląda montaż windy krzesełkowej lub platformy schodowej?
Przed montażem doradca wykonuje pomiar schodów, poznaje potrzeby użytkownika i pomaga dobrać odpowiedni model urządzenia. Na tej podstawie przygotowywana jest prowadnica oraz zakres niezbędnych prac.
Prowadnica windy krzesełkowej jest zazwyczaj mocowana do stopni, a nie do ściany. Dzięki temu montaż nie wymaga budowy szybu ani generalnej przebudowy domu.
Podczas instalacji monterzy ustawiają i mocują prowadnicę, instalują krzesełko lub platformę oraz podłączają system zasilania i ładowania. Następnie regulują miejsca zatrzymywania się urządzenia, wykonują jazdy próbne i sprawdzają działanie wszystkich zabezpieczeń.
W przypadku prostych schodów montaż windy krzesełkowej może zostać wykonany w ciągu jednego dnia. Przy bardziej skomplikowanym układzie czas realizacji zależy od rodzaju urządzenia i zakresu prac.
Po zakończeniu instalacji użytkownik powinien otrzymać instruktaż dotyczący bezpiecznej obsługi urządzenia. Przed rozpoczęciem regularnej eksploatacji urządzenie należy również zgłosić do właściwego oddziału Urzędu Dozoru Technicznego (UDT), który po pozytywnym badaniu wydaje decyzję zezwalającą na jego użytkowanie.
Jakie funkcje zwiększają bezpieczeństwo korzystania z windy schodowej?
Bezpieczna winda schodowa powinna być dopasowana zarówno do warunków technicznych, jak i sprawności użytkownika.
W zależności od modelu urządzenie może być wyposażone w:
- pas bezpieczeństwa,
- czujniki wykrywające przeszkody,
- system łagodnego ruszania i zatrzymywania,
- obracane siedzisko,
- składany podnóżek i podłokietniki,
- blokadę uniemożliwiającą jazdę w nieprawidłowej pozycji,
- przyciski przywołujące urządzenie,
- awaryjny system zatrzymania,
- zabezpieczenie przed nieuprawnionym uruchomieniem.
Obracane siedzisko może ułatwić bezpieczne wysiadanie na górnym poziomie, ponieważ użytkownik nie musi obracać się w stronę schodów. Czujniki przeszkód zatrzymują urządzenie po wykryciu przedmiotu znajdującego się na torze jazdy.
Funkcje bezpieczeństwa nie zastępują prawidłowego doboru urządzenia i instruktażu obsługi. Winda powinna być łatwa w użytkowaniu zarówno dla osoby z ograniczoną mobilnością, jak i jej opiekuna.
Ile kosztuje dostosowanie mieszkania z wykorzystaniem windy schodowej?
Koszt zależy przede wszystkim od rodzaju urządzenia i układu schodów. Winda na prostą prowadnicę jest zazwyczaj mniej skomplikowana niż model przeznaczony na schody zakrzywione.
Na cenę wpływają między innymi długość prowadnicy, liczba zakrętów i spoczników, liczba obsługiwanych kondygnacji, rodzaj windy lub platformy, udźwig urządzenia, miejsce montażu, zakres dodatkowego wyposażenia oraz ewentualne prace przygotowawcze.
Koszt platformy schodowej może różnić się od ceny windy krzesełkowej ze względu na większe wymiary i inny sposób użytkowania.
Dokładną cenę można określić dopiero po wykonaniu pomiaru i przygotowaniu indywidualnej oferty. Wycena powinna uwzględniać nie tylko urządzenie, ale również transport, montaż i wybrane wyposażenie.
Czy można uzyskać dofinansowanie na zakup i montaż windy schodowej?
Osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności i mające trudności w poruszaniu się mogą ubiegać się o wsparcie na likwidację barier architektonicznych.
Dofinansowanie może dotyczyć urządzenia, które rzeczywiście ułatwi użytkownikowi codzienne funkcjonowanie w miejscu zamieszkania. Wniosek składa się we właściwym PCPR albo w jednostce realizującej te zadania w mieście na prawach powiatu.
Przed rozpoczęciem procedury warto sprawdzić:
- aktualny formularz wniosku,
- listę wymaganych dokumentów,
- zasady przygotowania oferty lub kosztorysu,
- wymagany wkład własny,
- termin i sposób rozpatrywania dokumentów.
Nie należy zamawiać urządzenia ani rozpoczynać montażu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie.
Szczegółowe zasady mogą różnić się w zależności od powiatu, dlatego aktualne informacje należy potwierdzić w lokalnym PCPR, MOPS lub MOPR.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze producenta windy schodowej?
Przy wyborze urządzenia nie należy kierować się wyłącznie ceną. Równie ważne są jakość pomiaru, sposób montażu oraz dostępność pomocy technicznej po zakończeniu realizacji.
Warto sprawdzić doświadczenie dostawcy i firmy montażowej, dostępność urządzeń dopasowanych do różnych rodzajów schodów oraz zakres i długość gwarancji. Istotne są również warunki wykonywania przeglądów, dostępność części zamiennych, czas reakcji serwisu i sposób zgłaszania usterek. Przed zakupem dobrze także upewnić się, że użytkownik otrzyma instrukcję i dokumentację techniczną, a urządzenie będzie można serwisować również po zakończeniu gwarancji.
Firma powinna również przeprowadzić dokładny pomiar i wyjaśnić, dlaczego proponowane rozwiązanie odpowiada potrzebom użytkownika.
Dostępny serwis i części zamienne mają duże znaczenie dla bezpiecznego korzystania z windy przez kolejne lata.
Podsumowanie – jak wybrać rozwiązanie dopasowane do potrzeb użytkownika?
Wybór odpowiedniego urządzenia powinien uwzględniać zarówno potrzeby ruchowe domownika, jak i warunki techniczne panujące na schodach.
Winda krzesełkowa może być dobrym rozwiązaniem dla osoby, która potrafi przesiąść się na siedzisko. Platforma schodowa lepiej odpowiada potrzebom użytkownika, który chce przemieszczać się między kondygnacjami razem z wózkiem.
Przed podjęciem decyzji warto:
- ocenić trudności, z którymi użytkownik spotyka się każdego dnia,
- sprawdzić układ mieszkania i schodów,
- wykonać profesjonalny pomiar,
- porównać dostępne urządzenia i wyposażenie,
- sprawdzić warunki gwarancji oraz serwisu,
- przygotować indywidualną wycenę,
- zweryfikować możliwość uzyskania dofinansowania.
Najlepsze rozwiązanie to takie, które jest dopasowane do sprawności użytkownika, układu budynku i sposobu codziennego korzystania z mieszkania.
Potrzebujesz pomocy w dostosowaniu mieszkania?
Skontaktuj się z nami! Dobierzemy urządzenie do potrzeb użytkownika, wykonamy dokładny pomiar i zajmiemy się profesjonalnym montażem.
Działamy na terenie całej Polski.
E-mail: biuro@windziarze.com.pl
Telefon: 690 693 326
Artykuł opracowano na podstawie oficjalnych informacji dostępnych w dniu jego publikacji oraz doświadczenia branżowego autorów.